Programma-archief 1998  
zaterdag 14 februari 1998

Open Performance Site


zaterdag 14 maart 1998

Via Crucis


zondag 3 mei 1998

Composities voor altviool en harp


zondag 7 juni 1998

Kalabassa, een kindervoorstelling door Hans Troost en Ivanka Neeleman


zondag 5 juli 1998

Koor Nieuwe Muziek


zondag 2 augustus 1998

Orgelconcert


zondag 30 augustus 1998

De ma Dame, een uitvoering van het Ensemble Aventure


zondag 6 september 1998

Bach cantateconcert


zaterdag 14 november 1998

Concert met de Nederlandse première van Aufschwung van Tapio Tuomela



zaterdag 19 december 1998

Magnificat & The Birth of Music




Nicolaiconcert

De Stichting Culturele Evenementen Nicolaikerk presenteert de Nicolaiconcerten.


Kaartverkoop vindt vanaf een half uur voor aanvang van het concert plaats bij de ingang van de Nicolaïkerk. De concerten duren ongeveer 45 minuten.
Reserveringen zijn niet nodig, de Nicolaïkerk heeft voldoende zitplaatsen.

Het actuele programma is te vinden in de Agenda.

De Nicolaikerk is gelegen aan het Nicolaaskerkhof in de zuidelijke binnenstad van Utrecht (Zie Stadsplattegrond Utrecht).


 


zaterdag 14 februari 1998 22.30 uur - Nicolaïkerk


zaterdag 14 februari 1998
22.30 uur - Nicolaïkerk

Open Performance Site



De Stichting Culturele Evenementen Nicolaïkerk presenteert in dit seizoen voor het eerst de Open Performance Site, een podium voor nieuwe muziek en innovatief theater: van andere continenten, maar ook locaal, voortbouwend op de traditie van eeuwen geleden, in de ruimte van de middeleeuwse Nicolaïkerk. Componisten, ensembles en performers worden uitgenodigd hun nieuwste werk te tonen. Een doorlopende voorstelling, in deze zeer bijzondere ruimte, belooft de aanzet teworden voor een boeiende aanvulling op het culturele leven in Utrecht



 

Top


 


zaterdag 14 maart 1998 22.30 uur - Nicolaïkerk


zaterdag 14 maart 1998
22.30 uur - Nicolaïkerk

Via Crucis

Via crucis - Franz Liszt
Nachtlied - Max Reger
Vexilla regis - Maurice Pirenne



Vocaal Ensemble Markant
o.l.v. Marc Versteeg
m.m.v. Maurice Pirenne (orgel)
Jurriën Vis (tenor).


Als alternatief voor de vele passie-concerten een ongewoon programma van 19de- en 20ste-eeuwsewerken. De hang naar het religieuze heeft Liszt altijd gekend. Ondanks de woorden van zijn vader ('Je behoort aan de Kunst, niet aan de Kerk') ontving hij op 68-jarige leeftijd enige lagere wijdingen. Zijn weinig uitgevoerde Via Crucis ontstond in 1878.Maurice Pirenne componeerde Vexilla Regis voor koor, tenor en orgel op verzoek van het Vokaal Ensemble Markant. De tekst is van de hand van de zesde eeuwse dichter Venantius Fortunatus.De keuze voor het Vocaal Ensemble Markant past in ons streven om koren uit te nodigen die elders hun sporen hebben verdiend maar desondanks zelden of nooit in Utrecht te horen zijn geweest. Een bijzonderheid bij dit Nachtconcert is dat de componist van het tweede stuk, Maurice Pirenne, zelf als organist zal optreden.



 

Top


 


zondag 3 mei 1998 11.45 uur - Nicolaïkerk


zondag 3 mei 1998
11.45 uur - Nicolaïkerk

Composities voor altviool en harp

Erika Waardenburg, harp
Jouke van der Leest, altviool

Bob van Wely, beiaard

Henry Eccles 1671-1742
Sonate voor altviool en harp

Arnold Bax 1883-1953
Fantasy Sonata

Beiaardbespeling

Johann Sebastian Bach 1685-1750
Sonate in es voor fluit en clavecimbel BWV1034

Jiri Antonin Benda 1722-1795
Vier Klaviersonatines

Johann Sebastian Bach
Sinfonia uit Cantate 'Wir danken dir Gott' BWV29

Beiaardbewerkingen: Bob van Wely

Het concertonderdeel in de kerk wordt door de uitvoerenden mondeling toegelicht.


 

Top


 


zondag 7 juni 1998 11.45 uur - Nicolaïkerk


zondag 7 juni 1998
11.45 uur - Nicolaïkerk

Kalabassa, een kindervoorstelling door Hans Troost en Ivanka Neeleman


Peter Bremer, beiaard

Kalabassa... een gebeuren vol geluid...
Je hoeft niet ver te zoeken. Je hebt je stem altijd bij de hand en in de natuur liggen veel muziekinstrumenten zo voor het oprapen. Of ze groeien aan een boom of een struik, zoals de kalebas...

In de muziekvoorstelling Kalabassa mengen Hans Troost en Ivanka Neeleman hun muzikale achtergrond, respectievelijk improvisatie en klassieke benadering, tot een soepel geheel. Ze laten deze kanten van de muziek op inspirerende wijze horen en zien.
Gegoochel met stem en woorden zorgt voor een swingend muzikaal taalspel. Er wordt geïmproviseerd op stenen, takken, kalebassen, bamboe en andere materialen uit de natuur. In verschillende liedjes en instrumentale stukken komen de kalebasviool, blokfluit, basviool, ukelele en trom aan de beurt voor pakkende solo's.

Voor de kinderen valt aan dit muzikale schouwspel veel te beleven. Er zijn verschillende momenten waarop de hele groep mee kan doen, klappend en met het meezingen van refreinen.

Beiaardbespeling
Een gevarieerde reeks Nederlandse en buitenlandse kinderliedjes en -dansjes. Ongetwijfeld zullen de meeste kinderen hier heel wat van herkennen.



 

Top


 


zondag 5 juli 1998 11.45 uur - Nicolaïkerk


zondag 5 juli 1998
11.45 uur - Nicolaïkerk

Koor Nieuwe Muziek

Huub Kerstens, dirigent
Cor de Jong, orgel

Arie Abbenes, beiaard

Louis Andriessen 1939
Un Beau Baiser (1980) voor koor a cappella

Theo Loevendie 1930
Aubade (1983) voor koor a cappella

Huub Kerstens 1947
Monde du Sommeil opus 13 (1985) voor koor en orgel

Beiaardbespeling

Georg Muffat 1653-1704
Suite II voor clavecimbel

Georg Muffat
Orkestsuite 'Laeta Poesis'

Beiaardbewerkingen: Arie Abbenes


Louis Andriessen
Un Beau Baiser voor koor a cappella

Un Beau Baiser is afkomstig uit de muziektheaterstukken die Louis Andriessen schreef voor toneelgroep Baal. Opera was in de jaren zeventig bepaald niet populair in Nederland. Tegenwoordig kunnen de grensverleggende anarchistische voorstellingen die Baal destijds maakte, weer gewoon opera genoemd worden. Un Beau Baiser is een fragment uit George Sand, geschreven door Mia Meijer en geregisseerd door Lodewijk de Boer.

Theo Loevendie
Aubade voor koor a cappella

Aubade van Theo Loevendie is oorspronkelijk geschreven voor twee solostemmen en Loevendies Jazzkwintet, als onderdeel van de Atlantis Suite. In de bewerking uit 1993 voor gemengd koor a cappella worden de oorspronkelijke solopartijen voornamelijk door de vrouwenstemmen vertolkt. Deze worden voorafgegaan door een korte intro van de mannenstemmen. De vrouwen worden begeleid door een langgerekte noot in de bas, wat een eenvoudig doch breekbaar geheel oplevert. In de herhaling laat Loevendie die breekbaarheid letterlijk horen. De naar close harmony neigende akkoorden ondersteunen de eenvoud van de tekst.
Het zesregelige gedichtje Sweet stay awhile, is eerder op muziek gezet door de Engelse componist John Dowland (1562-1626). De tekst is van de hand van een anonieme 16e-eeuwse dichter, maar wordt ook wel toegeschreven aan John Donne (1571-1631).

Huub Kerstens
Monde du Sommeil opus 13 voor koor en orgel

De tekst van Monde du sommeil is ontleend aan Sodome et Gomorrhe uit A la recherche du temps perdu van Marcel Proust. Huub Kerstens heeft een fragment gekozen dat verhaalt over de wereld van de slaap ('op de drempel waarvan verstand en wil, tijdelijk lamgelegd, het niet meer voor mij konden opnemen tegen de bitterheid van mijn werkelijke indrukken') en zijn muziek kan door haar sobere expressie opgevat worden als een lyrische verklanking van wat de ziel in de slaap tormenteert: het innerlijke weten van de werkelijke wereld, die overdag in conventies gehuld, door gedragscodes afgeschermd, onzichtbaar blijft, waarvoor de ziel ongevoelig lijkt te zijn.
Angst, droefheid en wroeging - als componist heeft Kerstens zeker niet getracht deze toestanden van de ziel concreet te verklanken. Maar het melodische en harmonische spel wijst wel in de richting van een sfeertekening in algemeen romantisch-expressieve zin. In lange melodische lijnen beweegt de muziek zich door de tekst van Proust. Ook structureel 'omhult' de slaap de emoties van de ziel. Opvallend is de effectieve manier, waarop het koor gehanteerd wordt: met sterke nadruk op een expressief zingen, terwijl de tekst aanleiding zou kunnen zijn voor een bont palet van andere klanken. In die zin is deze partituur niet alleen de evocatie van een tekst, maar ook van de tijd waarin die tekst is ontstaan.
Tekst: Leo Samama (1990)

Georg Muffat
Suite II voor clavecimbel; Orkestsuite 'Laeta Poesis'

Het beiaardprogramma contrasteert met het concertgedeelte in de kerk. Na het programma met hedendaagse koormuziek bestaat het beiaardconcert uit muziek van de barokcomponist Georg Muffat, geschreven in een toegankelijke Franse stijl. Voor de Duitse muziekcultuur is Muffat van grote betekenis omdat hij daar de Franse en Italiaanse stijlen introduceerde. Overigens beschouwde Muffat zich als Duits componist, hoewel van Schotse afkomst en in Savoye geboren.



 

Top


 


zondag 2 augustus 1998 11.45 uur - Nicolaïkerk


zondag 2 augustus 1998
11.45 uur - Nicolaïkerk

Orgelconcert

David Jansen, orgel

Arie Abbenes, beiaard

Johann Sebastian Bach 1685-1750
Concert in C BWV594
naar het Vioolconcert opus 7 nr.5 RV285a van Antonio Vivaldi

Igor Stravinsky 1882-1971
Symphonies of Wind Instruments (1920/1947)
(bewerking door Andries van Rossem)

Beiaardbespeling

Benedetto Marcello 1686-1739
Sonata opus 2 nr.4 1

Andries van Rossem 1957
ACDG, een voorslag (1996)

Johann Sebastian Bach
Concerto naar een hoboconcert van Alessandro Marcello 2

Beiaardbewerkingen: 1 Arie Abbenes; 2 Chris Bos en Arie Abbenes


Het orgel als eenmansorkest
Het programma van het orgelconcert bestaat uit bewerkingen van composities die origineel niet voor orgel zijn geschreven. Door de eeuwen heen hebben componisten niet alleen eígen werken omgeschreven voor andere instrumentale bezettingen, maar ook stukken van anderen waar zij bewondering voor hadden. Toetsinstrumenten, en het orgel in het bijzonder, bleken zeer geschikt om composities geschreven voor een groot aantal muzikanten door slechts een enkele speler uit te laten voeren.

Johann Sebastian Bach
Concert in C BWV594

Het Concert in C is een door Bach voor orgel gemaakte transcriptie van het Vioolconcert 'Grosso Mogul' opus 7 nr.5 van Antonio Vivaldi. Het concerto is een muzikale vorm waarbij verschillende klankbronnen tegen elkaar worden uitgespeeld. In dit geval is dat de soloviool tegenover het tutti, bestaande uit strijkers en continuo. Bij zijn bewerking voor orgel vertaalt Bach deze tweespalt naar een verdeling over twee klavieren: de solopartij wordt op het rugwerk gespeeld en het tutti op het andere klavier. Het rugwerk is het gedeelte van het orgel dat zich het dichtst bij de luisteraar bevindt, achter de rug van de organist.

Igor Stravinsky
Symphonies of Wind Instruments

Stravinsky, die een sleutelrol vervulde in de muziekontwikkeling van de twintigste eeuw, heeft in zijn lange loopbaan als componist geen orgelwerken geschreven. Zijn Symphonies of Wind Instruments is een in memoriam aan Claude Debussy, wiens muziek hij bewonderde om de gebruikte samenklanken. Dit in memoriam komt het meest tot uitdrukking in de sonore akkoordstapelingen aan het eind van de Symphonies of Wind Instruments.
Pregnante ritmiek en heldere, doorzichtige klanken kenmerken dit eendelige werk, waarin verschillende muzikale karakters tegen elkaar worden afgezet. De originele bezetting bestaat uit 3 fluiten, 2 hobo's, Engelse hoorn, 3 klarinetten, 2 fagotten, contrafagot, 4 hoorns, 3 trompetten, 3 trombones en een tuba. Deze bewerking voor orgel is van de hand van Andries van Rossem.

Beiaardbespeling
Bach had groot respect voor de werken van zijn Italiaanse collega's. Nadat op orgel vandaag Bachs bewerking naar een vioolconcert van Vivaldi heeft geklonken, speelt de beiaardier het bekende Hoboconcert van Alessandro Marcello, naar de orgelbewerking van Bach. Om het familieportret te vervolmaken wordt ook een vioolsonate van Alessandro's beroemde broer Benedetto gespeeld.
Andries van Rossem bewerkte de Symphonies of Wind Instruments van Stravinsky voor orgel. Voor beiaard schreef Van Rossem ACDG ten behoeve van de Nederlandse Muziekdagen in 1996.



 

Top


 


zondag 30 augustus 1998 11.45 uur - Nicolaïkerk


zondag 30 augustus 1998
11.45 uur - Nicolaïkerk

De ma Dame, een uitvoering van het Ensemble Aventure

Lize van Jaarsveld, zang
Anna Böker, vedel
Ita Hijmans, blokfluit

Arie Abbenes, beiaard

Adam de la Halle 1245-ca.1288
? De ma dame / Omnes (instrumentale bewerking)
? Robin m'aime / Portare

Adam de la Halle
? Diex, comment porroie (rondeau)
? D'amourous cuer voel canter
? Bonne amourete (rondeau)

Pierre de la Croix ca.1290
S'Amours eüst / Au renouveler / Ecce

Adam de la Halle
? He! las, il n'est mais nus ki n'aint
? A jointes mains vous proi
(rondeau)

Anoniem uit codex Montpellier, na 1260
Dieus, comment puet li cuers durer / Vo vair / Tenor

Beiaardbespeling
Middeleeuwse muziek in beiaardbewerking

Italië in de 14e eeuw
? Lamento di Tristan (estampie)
? Ductia
? Flos vernalis
? Retrove
(estampie)

Duitsland in de 15e eeuw
? Wol up ghesellen
? En avois
? Des klaffers neyden
? Mit ganczem Willen
? Wilhelmus Legrant

Praeambulum super f

Glogauer Liederbuch ca.1460
? Instrumentaal werk
? Der neue Bauernschwanz

Josquin des Prez ca.1450-1521
? Fors seulement
? Mille regretz

Beiaardbewerkingen: Arie Abbenes

'De ma dame'
'De ma dame vient il gries maus...'
'Van mijn vrouwe komt de smartelijke pijn die ik verduur en waarvan ik zou sterven als niet hoop en grote vreugde mij in leven zouden houden.'

Met de hervormingen op economisch, politiek en sociaal/cultureel gebied in de 12e eeuw, werden vrouwen zo goed als monddood gemaakt. De ideale vrouw was mooi, wit als een lelie, met een klaar gezicht, een rozenrode mond, blauwe ogen, blond haar en natuurlijk was zij zeer hoofs. Immers, wie van buiten mooi was, zou dat ook van binnen zijn. Haar mogelijkheid tot scholing en politieke macht was haar grondig ontnomen.
In diezelfde tijd vond er nog een sociale verandering plaats: het individu moest een eigen terrein binnen de groep kunnen afschermen. Dit alles leverde een heel pakket aan regels en gedragingen op, de Hoofse cultuur.

Adam de la Halle
De liedteksten van dit programma maken deel uit van de nadagen van de hoofse traditie, zoals deze in het zuiden van Frankrijk was begonnen; Adam de la Halle kan beschouwd worden als de 'laatste trouvère'. En hoewel de poëzie en muziek van Adam passen in de traditie en niet vernieuwend zijn, is zijn werk als geheel zeer opmerkelijk. Hij schreef waarschijnlijk als eerste meerstemmige rondeaux. Ook componeerde hij als 'trouvère' motetten. Daarbij gebruikte hij citaten uit zijn eigen werk, wat een vernieuwing in het motet-repertoire betekende. Zijn werk is in veel manuscripten te vinden (één daarvan is het opus omnium) en werd geprezen door zijn tijdgenoten.

Pierre de la Croix
Een andere opvallende figuur uit de laatste dagen van de Ars Antiqua, was Pierre de la Croix. Zijn filosofisch debat over de Liefde, waarbij de gepersonificeerde Liefde onderwerp is, is typisch voor de late 13e eeuw. Absoluut nieuw in zijn motetten is echter de verdeling van langere noten in 3, 4, 5, 6 of 7 kleinere noten, waardoor een spannend declamatorisch ritme ontstaat. Hiermee is de grens van de notatiemogelijkheden van de Ars Antiqua bereikt. Het zal echter nog enige tijd duren voor de Ars Nova hetzelfde ritmisch raffinement kan toepassen.
Wat vrouwen dachten over de Liefde, blijft eigenlijk verborgen achter hun hoofse fa?ade. Behalve dan bij het herdersmeisje Marion, dat lustig zingt: ?Robin m'aime, Robin m'a!?


Beiaardbespeling
Het merendeel van de Middeleeuwse composities bestaat uit vocale werken. Deze lenen zich meestal slecht voor uitvoering op een toetsinstrument. Voor dit programma is daarom een keuze gemaakt uit de weinige werken die voor toetsinstrument (orgel) zijn gecomponeerd. Daarnaast worden werken gespeeld die, hoewel voor stemmen geschreven, in de tijd van ontstaan ook instrumentaal werden uitgevoerd, op toetsinstrumenten of op ander instrumentarium. De beiaardbewerkingen van Josquins meesterwerken werden gemaakt naar de luitintavolaties van Francesco Canova di Milano (ca.1520).


 

Top


 


zondag 6 september 1998 11.45 uur - Nicolaïkerk


zondag 6 september 1998
11.45 uur - Nicolaïkerk

Bach cantateconcert

Cappella di San Pietro o.l.v. Anthony Zielhorst

Arie Abbenes, beiaard

Werken van Johann Sebastian Bach 1685-1750

Tijdens de kerkdienst
Cantate 'Herr, gehe nicht ins Gericht' BWV105

Beiaardbespeling

Cantate 'Erfreut euch, ihr Herzen' BWV66


Beiaardbespeling
Boeren op de koffie bij Bach: delen uit twee wereldlijke cantates

Mer hahn en neue Oberkeet BWV212 'Boerencantate'

Schweigt stille, plaudert nicht BWV211 'Koffiecantate'

Beiaardbewerkingen: Arie Abbenes
Johann Sebastian Bach
Cantate 'Erfreut euch, ihr Herzen' BWV66

Cantate 'Erfreut euch, ihr Herzen' BWV66 van Johann Sebastian Bach is een parodie naar een wereldlijk voorbeeld; de cantate Der Himmel dacht' auf Anhalts Ruhm und Glück BWV66a. Deze werd geschreven ter gelegenheid van de verjaardag van Leopold von Anhalt-Köthen op 10 december 1718. De tekst van BWV66a is bewaard gebleven, de muziek slechts in de geparodieerde vorm.
In Leipzig bewerkte Bach de oorspronkelijke cantate tot de cantate die u vandaag kunt beluisteren. Geschreven voor Tweede Paasdag werd deze uitgevoerd op 10 april 1724, 26 maart 1731 en op 11 april 1735. De tekst, waarvan de dichter onbekend is, brengt de vreugde en dank om de opstanding van Christus tot uiting. De muziek heeft dan ook een uitgesproken feestelijk karakter met een groots opgezet openingskoor en een feestelijke bas-aria. Het oorspronkelijke slotdeel, in de uiteindelijke versie als openingskoor gebruikt, verving Bach door een koraal. De tekst hiervan is de derde strofe van de Middeleeuwse paashymne Christ ist erstanden.

Beiaardbespeling
Carillons zijn meestal eigendom van de gemeentelijke overheid en de beiaardiers zijn stedelijke functionarissen. Deze wereldlijke Bachcantates passen dus uitstekend in de openbare buitenlucht, na de kerkelijke cantates in de besloten, gewijde ruimte.


 

Top


 


zaterdag 14 november 1998 22.30 uur - Nicolaïkerk


zaterdag 14 november 1998
22.30 uur - Nicolaïkerk

Concert met de Nederlandse première van Aufschwung van Tapio Tuomela

Het Amsterdams Kwintet
met 61 snaren, sopraan en fluit

Het Amsterdams Kwintet bestaat uit vijf jonge musici, die elkaar kennen van het Sweelinck Conservatorium Amsterdam. Dit niet alledaagse ensemble, bestaande uit sopraan, fluit, mandoline, gitaar en harp, is opgericht in 1994. Het Kwintet, dat is gespecialiseerd in 20e eeuwse muziek, heeft in vele belangrijke zalen voor moderne muziek in Nederland opgetreden. In september 1997 won het ensemble de derde prijs op het internationale concours voor hedendaagse kamermuziek Altstad Herbst te Düsseldorf. Verschillende componisten uit binnen- en buitenland hebben werken voor Het Amsterdams Kwintet geschreven.

Het Amsterdams Kwintet zal een programma ten gehore brengen met voornamelijk werken van Nederlandse en Finse componisten. Alle uit te voeren werken van Nederlandse componisten, zoals bijvoorbeeld Daan Manneke en het jonge talent Toek Numan, zijn speciaal voor de unieke bezetting van Het Amsterdams Kwintet geschreven. Dit resulteert in op maat gemaakte composities, waarbij de klankkleur van elk instrument in het ensemble goed tot zijn recht komt. De beroemde Finse componiste Kaaija Saariaho schreef een prachtig werk, Adjö, dat Het Amsterdams Kwintet graag op het repertoire heeft genomen. De compositie Aufschwung van de Fin Tapio Tuomela zal in de Nicolaïkerk zijn Nederlandse première beleven.



 

Top


 


zaterdag 19 december 1998 22.30 uur - Nicolaïkerk


zaterdag 19 december 1998
22.30 uur - Nicolaïkerk

Magnificat & The Birth of Music

Het Monteverdi Kamerkoor Utrecht
o.l.v. Wilko Brouwers
m.m.v. Klaas Vellinga (orgel)

Het Monteverdi Kamerkoor Utrecht staat vanaf de oprichting onder leiding van Wilko Brouwers. Oude en moderne muziek vormen de pijlers waarop de programmering rust. In november 1997 won het koor de eerste prijs tijdens het Nederlands Koor Festival te Rotterdam. In de afgelopen jaren zijn er enkele koorcomposities aan het Monteverdi Kamerkoor opgedragen, waaronder werken van Gerard Franck en Joep Straesser.

De tekst van de Lofzang van Maria, het Magnificat, is in de loop der eeuwen door talloze componisten op muziek gezet. In deze tekst prijst Maria zich gelukkig vanwege het feit dat zij uitverkoren is zwanger te zijn van de Zoon van God. Het Monteverdi Kamerkoor Utrecht combineerde deze tekst met het gegeven van een Indiaanse mythe, waarin van de Geboorte van de Muziek wordt verhaald. Magnificat & The Birth of Music is een reis door ruimte en tijd, vol spannende contrasten: er klinken Gregoriaanse gezangen maar ook experimentele hedendaagse koorwerken; de composities zijn afkomstig uit het 15e eeuwse Engeland, het 16e eeuwse Spanje en Frankrijk, het 18e eeuwse Duitsland, het 20e eeuwse Nederland, Duitsland en Estland. In het programma Magnificat & The Birth of Music zal het Monteverdi Kamerkoor in diverse bezettingen te beluisteren zijn: gemengd koor, mannenkoor en vrouwenkoor.Op het Marcussen-orgel zal Klaas Vellinga twee monumentale orgelwerken uitvoeren: het Magnificat primi toni van Jean Titelouze, en de Fantasia in G dur (BWV 572) van Johann Sebastian Bach.



 

Top


[Home]